شناسه خبر :   15610      پنج شنبه 14 ارديبهشت 1396 - 13:15
نقش فضاهای عمومی شهر در شکل گیری تعاملات اجتماعی و ایجاد پایداری اجتماعی در شهر بهشهر

 

 

 

 

 

 

 

       یادداشتی از  « سید محمد تقی جلالی »

                  کارشناس معماری شهرسازی

 

نقش فضاهای عمومی شهر در شکل گیری تعاملات اجتماعی و ایجاد پایداری اجتماعی در شهر بهشهر

امروزه مهمترین اصل در مدیریت شهری، شهروند و کیفیت زندگی در شهر است .نیازهای شهروند امروز علاوه بر دسته ی نیازهای پایه ی انسانی ، برخورداری از سرمایه اجتماعی شهر است و تا زمانی که ساختار راهبری شهر برای نیازهای مذکور و یا به عبارت دیگر برای زیست پذیر کردن شهرها  برنامه و راهبردی نداشته باشد در هیچیک از اهداف خود موفق نیست.

خمیره زیست پذیری یک شهر در فضای عمومی آن شکل گرفته و رشد میکند. فضاهای عمومی شهری به عنوان ضرورت و سرمایه ای اجتماعی برای تقویت یکپارچگی و هم چنین ایجاد بستر مکانی کارکردهای اجتماعی، موجب تسهیل روابط و پالایش ساخت اجتماعی می شوند. امروزه فضاهای عمومی در شهرها ظرفیتی عظیم برای پاسخگویی به نیاز های اجتماعی انسان و تأمین حیات اجتماعی او محسوب می شوند. فضاهای عمومی به دلیل جامعیت و قابلیت دسترسی برای همه، می توانند برقرار کننده عدالت اجتماعی باشند و فعال نمودن این فضاها برای جذب اقشار مختلف جامعه موجب همبستگی، پیوند اجتماعی و هم چنین ایجاد مکانی برای تولید و تکثیر فرهنگ می گردد.

ولی آن چه در شهر بهشهر بسیار حائز اهمیت است تطابق چنین فضاهایی با نیازها و خواست های شهروندان است که امکان حضور بیشینه شهروند در شهر را فراهم می سازد. لذا توجه به کیفیت کالبدی و عملکردی چنین فضاهایی در جهت افزایش تعاملات جمعی و هم چنین تعریف و خلق رویدادهای مختلف فرهنگی و اجتماعی در فضاهای عمومی می تواند به القای حس تعلق خاطر و ایجاد خاطرات جمعی مشترک و بازیابی هویت جمعی شهروند در شهر کمک کند و شهرها و جوامع پایداری را به وجود آورد.

توجه به موضوعاتی همچون کیفیت کالبد، معنا ، تنوع عملکردی، بسترسازی شرایط مطلوب فرهنگیـ اجتماعی، امنیت ،سرزندگی، ایجاد حیات و هویت جمعی که ابعاد کیفی فضاهای عمومی را رقم می زنند، از مهم ترین وظایف مدیریت شهری بهشهر است.برنامه ریزی برای ارتقای محله های قدیمی که بار هویتی زیادی برای بهشهر دارند نظیرگرجی محله می تواند سرمایه گذاری اثر بخشی در تقویت هویت شهر ، انسجام اجتماعی آن ، ارتقای کیفیت زیست و نیز جلب سرمایه گردد.

 

ﻧﻘﺶ ﻧﻬﺎدهای ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﺷﻬﺮي در ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ ﭘﺎﻳﺪار ﺷﻬﺮ بهشهر

آن چه امروزه توسعه و بهره وري خدمات شهري را تضمين مي كند، مشاركت كليه ي شهروندان در فعاليت هاي شهري است كه ميتواند مشروعيت، مقبوليت و رضايت مندي شهروندان را براي مديريت شهري توأمان به ارمغان آورد.

عمده مشکلات بهشهر از جمله مهاجرت روستائيان به شهر، عدم توازن در الگوی رشد شهر، ساخت و سازهای بدون مجوز و نا اندیشیده در مناطق مختلف شهر و پیوستن روستاهای نزدیک به شهر موضوعاتی است که حل انها با اتکای به خرد و برنامه های دولتی غیر ممکن به نظر می رسد. اتخاذ شيوه هاي مناسب مديريت شهري مي تواند ضمن اداره شهر به تدريج از حجم مشكلات كم نموده و شرايط بهتري را براي يك زندگي شهري فراهم نمايند.

توجه به موضوع مشاركت مردم بهشهر در اداره امور شهر به عنوان راهکاری اجرایی برای مديران شهري می تواند افزایش كارايي، انسجام و رضايت شهروندان را به همراه داشته باشد . استفاده از روش صحیح جلب مشارکت و پرهیز از کاربرد نسخه های همسان کلید موفقیت در این مسیر است . شهري كه از زيرساختهاي ابتدايي يك جامعه مدني بي بهره باشد با شهري كه تمام زيرساختهاي فضايي- كالبدي آن در مراحل تكاملي به سر ميبرد، هر كدام به نوع خاصي از مشاركت براي اداره امور شهر نيازمند هستند. بنابراين مديران شهري بهشهر بايد با توجه به نياز مردم و ويژگيهاي كالبدي شهر اقدام به جذب و سازماندهي مشاركتهاي مردمي نمايند. ازسويي ديگر، مفهوم و ابعاد مشاركت مردم در اداره امور شهر باید برای مدیران شهری به خوبي و روشني تبين شود تا بتوانند از پتانسيلهاي بالاي مردمي در راستاي توسعه ، بهره وري خدمات شهري و تمامی فعالیتهای مربوط به حیات شهر که تقویت کننده پایه های جامعه مدنی است بهره ببرند.

مشاركت عامه تضمين كننده اجراي احسن خط مشي ها، انسجام جامعه شهري وحرمت آفريني براي تمام شهروندان است. حال اگر شوراي شهر و شهرداري بهشهر بخواهند شهر را بدون مشاركت مردمي اداره نمايند پيشاپيش مشخص است كه راهي به خطا رفته اند و تبعات آن نيز بسيار خواهد بود. وظیفه مدیریت شهری بهشهر در این راستا جلب اعتماد عمومي، تشويق مردم در مراحل مختلف واستفاده از مشاوره عمومي است. آگاهي از نيازها و مسائل مردم و بررسي نگرش آنان در ميزان نقشي كه مي توانند در رفع مشكلات شهري داشته باشند، زمينه ي مساعدي براي برقراري ارتباط منطقي و صحيح بين نهادهاي خدمت رسان به شهروندان و خود شهروندان فراهم ساخته و اعتماد ميان شهروندان و مديريت شهري را برقرار می سازد.

 

نقش شهروندان در مدیریت شهری بهشهر

شهروندي سطح برقراري ارتباط با نهادهاي جامعه و توانايي تحليل مسايل اجتماعي،سياسي، فرهنگي و اقتصادي همراه با مراقبت از محيط زندگي خود مي باشد مانند: دانستن اسامي مديران شهري، پذيرش مسئوليتهاي اجتماعي و ... که يكي از نقشهاي اجتماعي اصلي افراد در جامعه مدرن است .

مفهوم شهروندي از سه بعد اصلي تشكيل شده است: اولين بعد اين مفهوم بعد قانوني آن است كه از طريق حقوق مدني، سياسي و اجتماعي تعريف مي شود. در اينجا، شهروند فردي قانوني است كه مي تواند آزادانه و بر طبق قوانين رفتار كند و اين حق را دارد تا مدعي حفظ حقوق خود باشد.

دومين مفهوم شهروندي اين است كه شهروندان به عنوان نمايندگان سياسي به صورت فعال در نهادهاي سياسي اجتماعي شركت كنند. و سومين بعد از مفهوم شهروندي، شهروند را عضوي از ديدگاه جامعه سياسي مي بيند .

در شهرهای شمالی ایران به دلیل ویژگیهای جغرافیایی و تراکم انسانی و نیز رشد جمعیت و مهاجرتهای روستایی، دگرگونی های ساختار و توسعه فیزیکی شهرها با چنان شتابی رخ داده است که فرصت کافی برای گذار از مرحله شهر گرایی و اشاعه مسئولیت اجتماعی و شکل گیری مطالبات شهروندی را فراهم ننموده است . شهر بهشهر نیز از این قاعه بر کنار نمانده و در دهه های اخیر بنا به دلایل گوناگون با توسعه فیزیکی شتابان روبرو بوده است.  این توسعه به حدی با سرعت رشد متوازن  ناهمگن بوده که بر ساختارهای اساسی شهر تاثیر گذاشته و حتی جهات آینده توسعه فیزیکی شهر را مبهم ساخته است.

با تصويب قانون تشكيلات شوراي اسلامي شهر و روستا در آذرماه 1361 و تشكيل شوراهاي اسلامي گام بلندي در جهت مشاركت شهروندان درتصميم گيري ها و انتخاب مديران اداره امور شهر برداشته شد. با وجود پيش بيني هايي كه درقانون براي مشاركت شهروندان در اداره امور شهرها ديده شده است به نظر مي رسد در سيستم اداري و مديريتي شهرداري ها و روند اجراي امور موانع و مشكلات متعددي براي شكل گيري مشاركت معني دار و فراگير شهروندان وجود دارد. از این رو یکی از اصلی ترین وظایف مدیران شهری بهشهر توجه به توسعه در محور شهروندی و ایجاد زمینه های مناسب نظارت و مطالبه گری شهروند به عنوان عضوی از جامعه مدنی است .

  نسخه چاپی

اخبار مرتبط




نظرات بیندگان


ارسال نظر





نظر شما

نظر شما بازدید کننده گرامی نسبت به نسخه آزمایشی سایت خبری تحلیلی الف پرس ؟


بسیار عالی
عالی
متوسط
ضعیف